اسماعیل مسقطی را عجوبه‏ی بداهه‏نوازی نامیده‌اند، چراکه در مضراب مضراب از کارهایش، بداهه‏نوازی که یکی از ارکان موسیقی ایرانی به‌شمار می‌رود، قابل مشاهده است.

اسماعیل خان مسقطی در سال ۱۳۰۱ در شهر کرمانشاه به‌دنیا آمد. پدرش محمدابراهیم پسر مصطفی خان وکیل از شاگردان میرزا آقاخان پدر بوده است. از ۱۲ سالگی با نواختن ضرب وارد دنیای بزرگ موسیقی شده و در ۱۸ سالگی به تار روی آورد. در دورانی که استاد «مرتضی نی‏داوود» و «یحیی زرینچه» در کرمانشاه اقامت داشتند، شاگردی‌شان را کرده و پس از آن از راهنمایی‏های استاد ابوالحسن صبا بهره‏ گرفته است. مسقطی گفته بود، تمام ترانه‏های کردی را که ساخته، استاد صبا به خط نت در می‏آورده است.

بعد از آن، به کرمانشاه برگشت و نت تمام آهنگ‏ها را در رادیو کرمانشاه عرضه کرد. ۱۸ سال از زمان تأسیس تا سال‌هایی بعد از انقلاب اسلامی با ارکسترهای مختلف همکاری کرد. گروهی متشکل از «عبدالصمدی» و «مجتبی میرزاده»، «محمود مرآتی»، «اکبر ایزدی»، «بهمن پولکی»، «حسن زیرک»، «محمود بلوری»، «حشمت‏اله لرنژاد» و «سیداسماعیل پیرخدری».

خودش می‌گفت: تمام آهنگ‏هایی که با کمک مرحوم صبا نوشته بود، از بین رفته است و تنها این آهنگ‌ها در حافظه‏ی او باقی مانده بود؛ همان‌ها که تا سال‌های آخر حیاتش، همچنان با قدرت دست و پنجه‏اش آن‌ها را می‏نواخت. وی آثار و آهنگ‏های زیادی را ساخته است. از این آثار می‏توانند به «کچه‏کچه»، «به و به و»، «په‌پو سلیمانی» و «جمیل جمیله» اشاره کرد.

بعد از آن، به کرمانشاه برگشت و نت تمام آهنگ‏ها را در رادیو کرمانشاه عرضه کرد. ۱۸ سال از زمان تأسیس تا سال‌هایی بعد از سر كار آمدن رژیم مذهبی در ایران با ارکسترهای مختلف همکاری کرد. گروهی متشکل از "عبدالصمدی" و "مجتبی میرزاده"، "محمود مرآتی"، "اکبر ایزدی"، "بهمن پولکی"، "حسن زیرک"، "محمود بلوری"، "حشمت‏اله لرنژاد" و "سیداسماعیل پیرخدری".

مسقطی در این باره می‏گوید: «خدمت استاد ابوالحسن صبا که رسیدم، در حین درس دادن به شاگردانش بود. ایشان به بنده خیلی لطف داشتند و تمام ترانه‏های کوردی را که خودم ساخته بودم، ایشان به خط نت درمی‏آوردند. بعد از آن به کرمانشاه برگشتم و نت تمام آهنگ‏ها را در رادیو کرمانشاه گذاشتم. به مدت ۱٨ سال از زمان تأسیس تا ۲ سال بعد از انقلاب با ارکسترهای مختلف همکاری داشتم. درآن زمان گروهی داشتیم که با هم کار می‏کردیم. "عبدالصمدی" و "مجتبی میرزاده"، "محمود مرآتی"، "اکبر ایزدی"، "بهمن پولکی"، "حسن زیرک"، "محمود بلوری"، "حشمت‏اله لرنژاد" و "سید اسماعیل پیر خدری" بودند. پس از انقلاب تا ۲ سال با رادیو همکاری داشتم و بعد از آن به همراه خیلی‏های دیگر از رادیو کناره گرفتیم.»
وه‏ی تارنوازی اسماعیل مسقطی منحصر به خود او بود. گفته می‌شود افراد زیادی مانند «حمیدرضا طاهرزاده» تحت تأثیر شیوه‏ی تارنوازی اسماعیل مسقطی بودند. مسقطی هیچ‌گاه در تارنوازی مقلد نبوده است.

او برای اهالی کرمانشاه نویدبخش شادی و سرور است. وی که به شیرین پنجه ملقب بود، در نوازندگی تار، سه‏تار، عود، ویولن، ضرب، دف، دایره و جاز مهارت کافی داشت. و جزیی از موسیقی فولکلور کردی است و شهرت و آوازه‏ی فراوان در کردستان عراق دارد.

اینجانب افتخار کسب فیض از ایشان را در سالهای اخیر را دارم و بخشی از دانسته های خود را مدیون ایشان هستم. در سالهایی که بنده محصل بودم با دوست عزیزم آقای حسین ناصری به محضر ایشان میرفتیم و از نوازندگی ایشان کمال استفاده را میبردیم.

بهار ۸۷، شیرین‌ پنجه‌ی موسیقی ایران را با خود برد؛ پیکر اسماعیل مسقطی در باغ فردوس کرمانشاه آرام گرفته است.

یادش گرامی

                                       هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق


 

نوشته شده توسط محزون در سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1387 ساعت 14:45 موضوع | لینک ثابت